Avrupa UyuÅŸturucu ve Bağımlılık Ä°zleme Merkezi (EMCDDA) tarafından yayımlanan 2023 Avrupa UyuÅŸturucu Raporu, Türkiye’nin uyuÅŸturucu kaçakçılığı ve kullanımı konusunda Avrupa’da lider ülke olduÄŸunu ortaya koydu. Rapora göre, Türkiye, 2022 yılında Avrupa’ya en fazla uyuÅŸturucu kaçakçılığı yapan ülke oldu.
Türkiye’den Avrupa’ya 2022 yılında 14.7 ton eroin, 1.5 ton kokain ve 3.7 ton metamfetamin kaçakçılığı yapıldı. Bu miktar, 2021 yılına göre eroinde %61,1, kokainde %44,9 ve metamfetaminde %12,5 oranında artış gösterdi.
Rapora göre, Türkiye’nin uyuÅŸturucu kaçakçılığındaki rolünün artmasının, Afganistan’dan Avrupa’ya uzanan uyuÅŸturucu rotasının Türkiye üzerinden geçmesinden kaynaklandığı belirtiliyor. Türkiye, Afganistan’ın komÅŸusu ve Afganistan’dan Avrupa’ya giden uyuÅŸturucuların önemli bir kısmının Türkiye üzerinden geçtiÄŸi tahmin ediliyor. Ayrıca, Türkiye’nin komÅŸu ülkeleri ile kara sınırlarının uzun olması ve güvenlik güçlerinin yetersizliÄŸi de uyuÅŸturucu kaçakçılığının artmasında etkili oluyor.
Raporda, Türkiye’de 15-64 yaÅŸ arası nüfusun yaklaşık %10’unun madde bağımlılığı sorunu yaÅŸadığı belirtildi. Bu oran, Avrupa ortalamasının yaklaşık iki katıdır.
Rapora göre, Türkiye’de en yaygın kullanılan uyuÅŸturucu madde eroin. 2022 yılında Türkiye’de ele geçirilen eroin miktarı, AB ülkelerinde ele geçirilen eroin miktarının iki katından fazla. Türkiye’de eroin kullanımını takiben en yaygın kullanılan uyuÅŸturucu maddeleri kokain, esrar ve amfetamin.
Rapora göre, Avrupa’da en yaygın kullanılan uyuÅŸturucu ise kenevir. 2019 yılında 18-34 yaÅŸ arası nüfusun yaklaşık yüzde 15’i kenevir kullandığını bildirdi. Kenevir kullanımı özellikle genç erkekler arasında yüksek. Kenevirin tıbbi kullanımı ise giderek artıyor. 2020 yılında 22 AB ülkesi, kenevir veya kenevir içeren ilaçların tıbbi amaçlarla kullanılmasına izin verdi. Türkiye’de ise kenevir kullanımı yasal deÄŸil. 2019 yılında Türkiye’de yaklaşık 1,5 milyon kiÅŸi kenevir kullandığını bildirdi. Kenevir kullanıcılarının yüzde 80’i erkek, yüzde 20’si kadın. Kenevir kullanıcılarının yüzde 60’ı ise 15-24 yaÅŸ arası gençler.
Kokain ise Avrupa’da en çok kullanılan uyarıcı madde. 2019 yılında 18-34 yaÅŸ arası nüfusun yaklaşık yüzde 3’ü kokain kullandığını bildirdi. Kokain kullanımı özellikle büyük ÅŸehirlerde ve yüksek gelirli gruplarda yaygın. Kokainin üretimi ve ticareti de artış gösteriyor. Rapor, Avrupa’ya giren kokain miktarının rekor seviyelere ulaÅŸtığını ve kokainin saflık derecesinin de yükseldiÄŸini belirtiyor. Türkiye’de ise kokain kullanımı daha az yaygın. 2019 yılında Türkiye’de yaklaşık 100 bin kiÅŸi kokain kullandığını bildirdi. Kokain kullanıcılarının yüzde 90’ı erkek, yüzde 10’u kadın. Kokain kullanıcılarının yüzde 70’i ise 25-44 yaÅŸ arası yetiÅŸkinler.
Sentetik uyarıcılar ise Avrupa’da çeÅŸitlilik ve yenilik sunan bir uyuÅŸturucu grubu. Bu gruba amfetamin, metamfetamin, sentetik katyonlar ve yeni psikoaktif maddeler (NPS) dahil. Rapor, sentetik uyarıcıların üretiminde ve ticaretinde yeni yöntemler, yeni kimyasallar ve yeni aktörlerin ortaya çıktığını vurguluyor.
Sentetik uyarıcıların kullanımı ise farklı gruplar arasında deÄŸiÅŸkenlik gösteriyor. ÖrneÄŸin, amfetamin daha çok gece hayatında veya cinsel baÄŸlamda kullanılırken, metamfetamin daha çok problemli kullanıcılar arasında görülüyor. Türkiye’de ise sentetik uyarıcıların kullanımı son yıllarda hızlı artış gösteriyor. Bu hızlı artışta Türkiye’de üretilmesinin ve diÄŸer maddelere göre daha uzuz olmasının etkisi büyük. 2019 yılında Türkiye’de yaklaşık 300 bin kiÅŸi sentetik uyarıcı kullandığını bildirdi. Sentetik uyarıcı kullanıcılarının yüzde 85’i erkek, yüzde 15’i kadın. Sentetik uyarıcı kullanıcılarının yüzde 50’si ise 15-24 yaÅŸ arası gençler.
MDMA ise Avrupa’da popüler bir parti uyuÅŸturucusu. 2019 yılında 18-34 yaÅŸ arası nüfusun yaklaşık yüzde 2’si MDMA kullandığını bildirdi. MDMA kullanımı özellikle gençler arasında yüksek. MDMA’nın üretimi ve ticareti de geliÅŸiyor. Rapor, MDMA’nın hem hap hem de kristal formunda piyasada bulunduÄŸunu ve MDMA’nın saflık derecesinin de arttığını kaydediyor. Türkiye’de ise MDMA kullanımı daha az yaygın. 2019 yılında Türkiye’de yaklaşık 50 bin kiÅŸi MDMA kullandığını bildirdi. MDMA kullanıcılarının yüzde 80’i erkek, yüzde 20’si kadın. MDMA kullanıcılarının yüzde 60’ı ise 15-24 yaÅŸ arası gençler.
Eroin ise Avrupa’da en çok zarara yol açan uyuÅŸturucu olarak kabul ediliyor. Rapor, eroin bağımlılığının tedavi talebinin yaklaşık yüzde 40’ını oluÅŸturduÄŸunu belirtiyor. Eroin bağımlıları arasında HIV, hepatit C ve diÄŸer enfeksiyon hastalıklarının yaygın olduÄŸunu da ekliyor. Eroinin üretimi ve ticareti ise dalgalanmalar gösteriyor. Rapor, Afganistan’daki siyasi belirsizliÄŸin eroin piyasasını nasıl etkileyeceÄŸinin henüz bilinmediÄŸini ifade ediyor. Türkiye’de ise eroin kullanımı ciddi bir sorun. 2019 yılında Türkiye’de yaklaşık 200 bin kiÅŸi eroin kullandığını bildirdi. Eroin kullanıcılarının yüzde 95’i erkek, yüzde 5’i kadın. Eroin kullanıcılarının yüzde 80’i ise 25-44 yaÅŸ arası yetiÅŸkinler.
Raporun son bölümünde ise Avrupa’da uyuÅŸturucu ile ilgili politika ve uygulamalar ele alınıyor. Rapor, Avrupa’da uyuÅŸturucu ile mücadelede bütüncül ve dengeli bir yaklaşımın benimsendiÄŸini söylüyor. Bu yaklaşım, uyuÅŸturucu arzının azaltılması, uyuÅŸturucu talebinin azaltılması ve uyuÅŸturucunun neden olduÄŸu zararların azaltılması olarak üç ana hedefe odaklanıyor.
Rapor, Avrupa’da uyuÅŸturucu ile ilgili politika ve uygulamaların bilimsel kanıtlara, insan haklarına ve toplum katılımına dayandığını da vurguluyor. Türkiye’de ise uyuÅŸturucu ile ilgili politika ve uygulamalar geliÅŸmeye çalışıyor. Türkiye, EMCDDA ile iÅŸbirliÄŸi içinde uyuÅŸturucu konusunda veri toplama, analiz etme ve paylaÅŸma kapasitesini artırıyor. Türkiye ayrıca uyuÅŸturucu ile ilgili önleme, tedavi ve zarar azaltma hizmetlerini yaygınlaÅŸtırmaya çalışıyor. Ancak bağımlı sayısındaki hızlı artış ihtiyaca cevap verniyor…
Raporun tamamına EMCDDA’nın web sitesinden ulaÅŸabilirsiniz.
NHY
