Suriye’de Türkiye destekli muhalif gruplar arasında çıkan çatışmalar, El Kaide kökenli HTÅž’nin nüfuzunu artırmasına neden oldu. Türkiye çatışmalara tampon oluÅŸturmak için bölgeye tank ve zırhlı araç konuÅŸlandırdı.
Suriye’nin kuzeyinde Türkiye destekli muhalifler arasında çıkan ve El Kaide kökenli Heyet Tahrir Åžam’ın (HTÅž) da dahil olmasıyla ÅŸiddetlenen çatışmalarda 58 kiÅŸinin öldüğü bildirildi.
Londra merkezli Suriye Ä°nsan Hakları Gözlemevi, yaklaşık bir hafta süren çatışmalarda 48 silahlı muhalif ve 10 sivilin hayatını kaybettiÄŸini duyurdu. Gözlemevi, ölenlerden 28’inin, El Kaide’nin eski Suriye kolu El Nusra Cephesi’nden kopan Heyet Tahrir Åžam (HTÅž) örgütünün üyesi olduÄŸunu belirtti.
Bölgedeki gerginlik son olarak 8 Ekim’de Halep vilayetinin El Bab kasabasında Türkiye destekli iki rakip grup arasında çıkan ilk çatışmayla yükseldi. Daha sonra diÄŸer bölgelere de yayılan çatışmalara, baÅŸta HTÅž olmak üzere baÅŸka fraksiyonlar da dahil oldu. HTÅž, Cephe el Åžamiye ve El Hamza Tugayı’nın bir yerel aktivistin öldürülmesinden birbirini sorumlu tutması üzerine çıkan bu çatışmalarda El Hamza Tugayı’nı destekledi.
Nüfuzunu artırıyor
Bölgede en güçlü grup olarak görülen HTÅž, komÅŸu vilayet Ä°dlib’in kontrolünü büyük oranda elinde tutuyor.
HTÅž bölgedeki çatışmalar sonucunda geçen hafta Türkiye destekli muhaliflerin kontrolündeki Afrin’i de ele geçirdi. HTÅž, böylece 2011’de baÅŸlayan iç savaşın başından beri ilk kez bu bölgeye girmiÅŸ oldu.
Suriye Ä°nsan Hakları Gözlemevi, HTÅž’nin muhalif gruplar arasındaki son iktidar mücadelesini ve bu kapsamda yaÅŸanan çatışmaları da bölgedeki nüfuzunu artırmak için kullandığını öne sürdü. HTÅž’nin bu hamlesine Türkiye tarafından da yeÅŸil ışık yakıldığını iddia eden Suriye Ä°nsan Hakları Gözlemevi Direktörü Rami Abdulrahman, “Heyet Tahrir Åžam, Türkiye’nin rızası olmadan bölgeye girmezdi” dedi.
AFP’ye konuÅŸan Suraj el Din el Åžami adlı bir muhalif sözcü de Türkiye’nin HTÅž’nin ilerleyiÅŸine sessiz kaldığını öne sürdü. Åžami, “Åžu ana kadar Türkiye’den resmi ve açık bir duruÅŸ yok. Bu, onayladığını gösterebilir” dedi. Sözcü, “Belki de Türkiye onaylamıyor ama oldubittiye getiriyor” diye ekledi.
Türkiye’den müdahale
Ancak HTÅž’nin ilerleyiÅŸine sessiz kalmakla eleÅŸtirilen Türkiye’den bugün bir hamle geldi.
Reuters’a konuÅŸan görgü tanıkları ve muhalif güçler, Türkiye sınırındaki Azez kentine doÄŸru ilerleyen HTÅž’nin dün Ankara destekli muhaliflerin elinden aldığı Kefer Cene köyü yakınlarına bugün tank ve zırhlı araçlar konuÅŸlandırdığını bildirdi.
SavaÅŸan tarafların ikisiyle de temas hâlinde olan eski Suriyeli muhalif yetkili Waiel Olwan, Reuters’a yaptığı açıklamada, “Türkiye çatışmayı durdurmak, HTÅž’nin ilerlemesini önlemek ve tarafları barış anlaÅŸmasının uygulanması amacıyla müzakere masasına oturtmak için müdahale etti” dedi.
Kısa süreli ateşkes
Afrin’de kontrolü saÄŸlayan HTÅž, sahadaki kazanımlarının ardından Türkiye destekli Suriye Milli Ordusu’ndaki fraksiyonları geçen hafta sonu bir barış anlaÅŸmasını kabul etmeye zorlamıştı.
Türkiye arabuluculuÄŸunda varılan bu anlaÅŸma, Afrin ve diÄŸer kentlere giren silahlı güçlerin çatışmalardan önceki saflarına dönmelerini öngörüyordu. AnlaÅŸma ayrıca, HTÅž’nin talebi doÄŸrultusunda, bölgede birleÅŸik bir sivil yönetim oluÅŸturulması için çalışmalara baÅŸlanmasını taahhüt ediyordu.
Ancak birbirlerini bu anlaÅŸmanın maddelerine uymamakla suçlayan taraflar, hafta başında Halep’in kuzeyinde yeniden çatışmaya baÅŸladı.
HTÅž Azez’e ilerliyor
Reuters’ın haberine göre, bölge sakinleri HTÅž’nin Türkiye destekli muhaliflerin kurduÄŸu yönetimin idari merkezi olan stratejik sınır kenti Azez’i ele geçirmeye çalışmasından endiÅŸe ediyor.
Reuters’a konuÅŸan muhalifler, HTÅž’nin Azez kentine birkaç kilometre uzağına kadar ilerlediÄŸini belirtti.
HTÅž ile çatışan koalisyondan üst düzey bir yetkili, Azez’in ele geçirilmesine yönelik olası saldırıları püskürtmek için kentin çevresindeki mevzilerini güçlendirdiklerini ifade etti.
ABD, HTÅž’nin “Halep vilayetinin kuzeyine doÄŸru ilerleyiÅŸinden duyduÄŸu endiÅŸeyi” dile getirdi. ABD’nin Åžam BüyükelçiliÄŸinin Twitter hesabından yapılan açıklamada, “HTÅž güçleri bölgeden derhal çekilmeli” denildi.
Batılı istihbarat kaynakları ve muhalifler, HTÅž’nin uzun zamandır Suriye’nin kuzey bölgelerindeki ekonomik ve güvenlik rolünü Ä°dlib’in ötesine taşımayı hedeflediÄŸini belirtiyor.
Bu kaynaklara göre, HTÅž lideri Ebu Muhammed el Culani ÅŸu an Ä°dlib’de kamu hizmetlerini görece etkili ÅŸekilde gerçekleÅŸtiren sivil yönetimi diÄŸer bölgelere doÄŸru geniÅŸleterek El Kaide kökenli grubun militan imajını silmek istiyor.
El Culani, 2016 yılında El Nusra lideriyken El Kaide ile baÄŸlarını kopardığını duyurduktan sonra 2017’de bazı daha küçük Suriyeli muhalif grupları da dahil ederek Heyet Tahrir Åžam’ı kurdu. Ancak hâlen BirleÅŸmiÅŸ Milletler’in (BM) yaptırım listesinde yer alan HTÅž, Türkiye ve ABD dâhil birçok ülke tarafından da terör örgütü olarak kabul ediliyor.
Rusya faktörü
HTÅž’nin Suriye’nin kuzeyindeki ilerleyiÅŸi, Rusya’nın 3 milyondan fazla insanın yaÅŸadığı bu bölgedeki bombardımanlarını yoÄŸunlaÅŸtırması ve olası sivil ölümlerinin artmasına dair endiÅŸeleri de beraberinde getiriyor.
Reuters’a konuÅŸan iki ayrı muhalif komutan, HTÅž ile çatıştıkları Kefer Cene köyünün geçen Pazar günü Rus jetlerince bombalanmasının da Moskova’nın cihatçı grubun nüfuzunu artırdığı bölgeleri fütursuzca vuracağını göstermeye yönelik bir mesaj olduÄŸunu iddia etti.
DW,AFP,rtr/CÖ,BK
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla ÅŸey keÅŸfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
