Ä°talya’nın yeni baÅŸbakanı Giorgio Meloni, lideri olduÄŸu Ä°talya’nın KardeÅŸleri Partisi’nin neo-faÅŸist kökenleri ile arasında mesafe koymaya çalışsa da, partinin iktidara gelmesi, bugüne kadar “faÅŸist geçmiÅŸiyle” yüzleÅŸmeyen ülkedeki hassasiyetleri belirginleÅŸtiriyor.
28 Ekim tarihi bu durumun simgeleÅŸtiÄŸi en önemli günlerden biri. Çünkü bu yıl bu tarih, ülkenin totaliter diktatörü Benito Mussolini’yi iktidara taşıyan Roma Yürüyüşü’nün 100üncü yıldönümü.
28 Ekim tarihi aynı zamanda Mussolini’nin doÄŸum yeri olmasından dolayı sempatizanlarının sıklıkla ziyaret ettiÄŸi Predappio’nun 1944 yılında “faÅŸizmden kurtulduÄŸu” gün olarak da hatırlanıyor.
Bu iki yıldönümünü “aşırı sağın faÅŸizme kayması” endiÅŸelerini vurgulamak için seçen Ä°talyan Partizanların Ulusal BirliÄŸi (ANPI) Predappio’da 28 Ekim cuma günü bir yürüyüş düzenlemeyi planlıyor.
Faşizm karşıtı olan ANPI bu sayede kentte faşizan bir gövde gösterisinin de önüne geçebilmeyi amaçlıyor.
Meloni ve partisinin yükseliÅŸinden bu yana ülkedeki Yahudi mezarların bakımı için çeÅŸitli masrafların kesilmesi ve sosyal medyada saldırıların artması gibi “rahatsız edici iÅŸaretlerin” ortaya çıktığını belirten ANPI Ulusal BaÅŸkanı Gianfranco Pagliarulo “Milliyetçi sağın zaferinin kışkırtıcı neo-faÅŸist tavırlara yol açacağı açık. EndiÅŸeli deÄŸiliz, çünkü siyasi silahlarla ve gerekirse hukuki silahlarla savaÅŸacağız” diyor.
İtalya, Almanya gibi geçmişiyle yüzleşmedi
Ä°talya hiçbir zaman Almanya gibi bir “Nazilikten arınma” sürecinden geçmedi. Mussolini’nin devrilmesinin ardından Ä°kinci Dünya Savaşı’nın bitiminden sonra iktidara geçen parti neo-faÅŸist Ä°talyan Sosyal Hareketi oldu.
FaÅŸizmin mirası mimariden okul binalarına, Milano kentinin ana tren istasyonundan dev adalet saraylarına ve baÅŸkent Roma’daki EUR bölgesine kadar ülkenin yer yanında görülüyor.
Ayrıca dakik tren seferleri, mimari gelişim ve sıtma yatağı bataklıkların kurutulması gibi ülkeyi geliştirdiği ifade edilen birçok hizmet de özlemle anılıyor.
Ãœlkede sıklıkla olmasa da, özellikle kuzey bölgelerdeki kafelerde ya da restoranların arka kesimlerinde Mussolini’nin portreleri ya da o dönemden kalma hatıra eÅŸyaları göze çarpıyor.
ANPI’ye göre bu tür simgeler faÅŸizme mazeret ve bunun cezai yaptırımı var, ancak çok nadiren ceza veriliyor.
“Seçmenler Meloni’den demokratik deÄŸerlere baÄŸlı bir saÄŸ hükümet bekliyor”
FaÅŸizmle ilgili popüler kavram hatalarını analiz eden bir kitabın yazarı tarihçi Francesco Filippi Ä°talya’da faÅŸizm 1945’te sona erdiÄŸini, ancak faÅŸistlerin bitmediÄŸini vurguluyor.
Filippi, Meloni’nin 20018’deki yüzde 4’lük oy oranını son seçimde yüzde 28’e çıkaran ılımlı seçmenin ülkede parti tabanını faÅŸist köken ve fikirlerin ötesine geniÅŸlediÄŸinin bir göstergesi olarak algılıyor ve “Yeni seçmenlerin çoÄŸu Meloni’den muhafazakar saÄŸ kanatta, faÅŸizm karşıtı ve demokratik deÄŸerlerle baÄŸlı bir hükümet bekliyor” diyor.
BaÅŸbakan Giorgio Meloni hafta içinde parlamentonun alt kanadındaki güven oylaması öncesinde yaptığı konuÅŸmada “Hiç bir zaman, faÅŸizm de dahil, demokratik olmayan rejimlere sempati duymadım. 1938 ırkçı yasayı her zaman Ä°talyan tarihinn en alt noktası olarak deÄŸerlendirdim, bu utanç bütün halkımızı sonsuza kadar lekeleyecek” ifadelerini kullanmıştı.
