Türkiye’nin dört bir yanında sokağa çıkan emekliler, 2023’te memurlara verilen ancak memur emeklilerine ödenmeyen seyyanen zammın kendilerine de verilmesini istedi. Ankara’da AYM önündeki eylemde bir emeklinin yaşamını yitirmesiyle sonuçlanan silahlı intihar olayı, geçim krizinin ulaştığı ağır tabloyu bir kez daha gündeme taşıdı. İstanbul’da ise emekliler “Seyyanen zam bir lütuf değil, emeğin hakkıdır” diyerek hükümete çağrıda bulundu.
(ANKARA/İSTANBUL) – Emeklilerin yıllardır büyüyen geçim sıkıntısı bugün Türkiye’nin dört bir yanında sokağa taşındı. Aralarında sendika, dernek ve çeşitli emekli örgütlerinin bulunduğu oluşumların çağrısıyla düzenlenen eş zamanlı eylemlerde ortak talep seyyanen zam, gelir kayıplarının telafi edilmesi ve emeklilerin insanca yaşayabileceği bir ücret oldu.
Ankara’da emekliler Anayasa Mahkemesi önünde bir araya gelirken, İstanbul’daki eylemin adresi Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi önü oldu. Türkiye genelinde ise emekli örgütleri farklı kentlerde adliye binaları ve merkezi meydanlarda basın açıklamaları yaptı. Bianet, eylemlerin 57 kentte 86 noktada gerçekleştirildiğini aktardı.
Eylemlerin temel gündemini, 2023 yılında kamu çalışanlarına verilen ancak memur emeklilerine yansıtılmayan 8 bin 77 liralık seyyanen ödeme oluşturdu. Emekli örgütleri, aradan geçen yıllar içinde bu farkın büyüdüğünü belirterek ödemenin güncellenmiş tutarıyla birlikte emekli aylıklarına yansıtılmasını talep ediyor.
AYM Önündeki Eylemde Acı Son
Ankara’daki eylem, emeklilerin ekonomik taleplerinin yanı sıra ağır bir olayla gündeme geldi. Anayasa Mahkemesi önünde yapılan eylem sırasında emekli olduğu belirtilen Ali Şekeroğlu, yanında bulunan beylik tabancasıyla yaşamına son vermeye çalıştı.
Hastaneye kaldırılan Şekeroğlu, yapılan müdahalelere rağmen yaşamını yitirdi. Medyascope, Şekeroğlu’nun emekli polis olduğunu bildirdi. Olayın ardından farklı kaynaklarda Şekeroğlu’nun eylem öncesinde geçinemediğini söylediği aktarılırken, olayın ayrıntılarına ilişkin resmi makamlarca kapsamlı bir açıklama yapılmadığı bildirildi.
Bu olay, emeklilerin eylemde dile getirdiği ekonomik sorunların soyut istatistiklerden ibaret olmadığını gösteren ağır bir tablo ortaya çıkardı. Eylemde bulunan emekliler, geçim sıkıntısının artık gündelik hayatın bütün alanlarını kuşattığını vurguladı.
“Seyyanen Zam Bir Lütuf Değil, Emeğin Hakkıdır”
İstanbul’daki eylem Çağlayan’daki İstanbul Adliyesi önünde gerçekleştirildi. DİSK’e bağlı Devrimci Emekliler Sendikası, Tüm Emeklilerin Sendikası ve diğer emekli örgütlerinin katıldığı açıklamada, emeklilerin ve çalışanların gelir kayıplarının giderilmesi, seyyanen zam uygulanması ve intibak yasasının çıkarılması istendi.
Devrimci Emekliler Sendikası MYK Üyesi Hikmet Yıldız, yaptığı açıklamada seyyanen zammın bir lütuf olmadığını, emekçilerin hakkı olduğunu belirterek “Emekliyi yoksulluğa mahkûm etmeyin” çağrısında bulundu.
İstanbul’daki açıklamada ayrıca emeklilerin yalnızca bugünkü maaşlarının değil, geçmiş yıllarda uğradıkları gelir kayıplarının da telafi edilmesi talep edildi.
Emeklilerin Gözü AYM’nin Vereceği Kararda
Eylemlerin zamanlaması da dikkat çekiyor. Yargıtay 7. Ceza Dairesi Onursal Üyesi Seyfettin Çilesiz’in memur emeklilerine seyyanen zam verilmemesine ilişkin başvurusu, Anayasa Mahkemesi Komisyonu tarafından 18 Eylül’de kabul edilebilir bulundu ve dosya esastan incelenmek üzere ilgili bölüme sevk edildi.
Emeklilerin 25 Eylül’de AYM önünde toplanmasının temel nedenlerinden biri de bu sürecin hızlandırılması ve mahkemenin esas hakkında karar vermesi talebi oldu. Emekli örgütleri ayrıca kararın hızlandırılması amacıyla 1 milyon imza kampanyası başlattı.
Seyyanen zam talebinin hukuki dayanağı ise 2023 yılında çalışan memurlara yapılan ek ödemenin memur emeklilerine aynı biçimde yansıtılmaması üzerinden şekilleniyor. Emekli örgütleri, bu farklılığın eşitlik ilkesi açısından değerlendirilmesini ve geçmiş dönemde oluşan kayıpların giderilmesini istiyor.
Mesele Sadece Zam Değil, Geçinebilmek
Bugünkü eylemlerin ortak mesajı, emeklilerin yalnızca belirli bir zam oranı talep etmediğini gösteriyor. Mesele, yıllarca çalıştıktan sonra elde edilen emekli gelirinin temel ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığı noktasında düğümleniyor.
Emekli örgütlerinin talepleri arasında seyyanen zam, geçmiş dönem gelir kayıplarının telafisi ve intibak yasasının yanı sıra emekli aylıklarının insanca yaşam koşullarını karşılayacak düzeye çıkarılması bulunuyor.
Ankara’da AYM önünde yaşanan ölüm ise ekonomik tartışmayı daha ağır bir zemine taşıdı. Çünkü meydanlarda yükselen “geçinemiyoruz” sözünün arkasında artık yalnızca düşük maaşlara ilişkin bir istatistik değil, milyonlarca insanın gündelik yaşam mücadelesi bulunuyor.
Emeklilerin bugün Türkiye genelinde yükselttiği talep bu nedenle tek bir zam talebine indirgenemeyecek kadar açık: Yıllarca çalışmanın karşılığında, yaşlılıkta yoksulluğa mahkûm edilmeden yaşayabilmek.
- TB / ANKA, bianet, BirGün, Evrensel, Sözcü ve Medyascope
