BirleÅŸmiÅŸ Milletler’e (BM) baÄŸlı Uluslararası Çalışma Örgütü’ne (ILO) göre, dünya çapında her 150 kiÅŸiden biri ‘modern kölelik’ olarak adlandırılan sömürü düzeninde sıkışmış durumda.
BM, modern kölelik mağduru toplam insan sayısının 50 milyon olduğunu söylüyor. Bu sayı, sadece dört yıl önce 40 milyondu.
‘Modern kölelik’ nedir?
Modern kölelik, insanların çeşitli yollarla sömürülmesini ifade eden bir üst terimdir. Bu uygulamalar arasında şunlar olabilir:
zorla çalıştırma – insanların kendi iradeleri dışında yapmaya zorlandıkları her türlü iÅŸ
borç esareti – insanlar borçlarını ödemek için çalışmaya zorlanması
soy temelli kölelik – insanlar köleliÄŸe doÄŸduÄŸunda ve alınıp satılan bir eÅŸya muamelesi gördüğünde
zorla evlilik – birisi kendi isteÄŸi dışında evlendirildiÄŸinde ve ayrılamadığında
ev hizmetlerindeki kölelik – bu her zaman kölelik kapsamında deÄŸildir, ancak ev hizmetlileri kapalı kapılar ardında istismara ve sömürüye açık olabilir.
BM’ye baÄŸlı Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), 49,6 milyon insanın modern kölelik koÅŸullarında yaÅŸadığını söylüyor. Bu, kabaca dünyadaki her 150 kiÅŸiden biri demek.
ABD’deki Richmond Ãœniversitesi’nde siyaset bilimi doçenti ve kölecilik karşıtı bir aktivist olan Dr. Monti Datta, “Bu, genellikle ekonomik kazanç için savunmasız insanların sömürülmesi anlamına geliyor” diyor ve ekliyor:
“Bu, fiziksel veya psikolojik baskı ile destekleniyor.”
Dünyada kaç kiÅŸi zorla çalıştırılıyor? Â
ILO 27,6 milyon insanın zorla çalıştırıldığını söylüyor.
Özellikle göçmen işçiler bu konuda savunmasız konumda.
Bu kişiler, yoksul ülkelerden inşaat, tarım, hazır giyim ve ev hizmetleri gibi sektörlerde çalışmak üzere başka ülkelere taşınıyor, daha sonra bu işlerde sıkışıp kalıyor ve evlerine dönemiyor.
‘International Justice Mission’ isimli sivil toplum örgütünden Euan Fraser, “Dünyada hukuk tarafından korunmayan dört milyar insan olduÄŸunu düşünüyoruz” diyor:
“Ä°ÅŸverenlerin, hesap sorulmayacağını bilerek insanları sömürmesine izin verildiÄŸinde, insanlar zorla çalıştırılmanın tuzağına düşüyor ve insan ticaretine maruz kalıyor.”
Dr. Datta, Hindistan’ın zorla çalıştırma açısından belki de en kötü ülke olduÄŸunu söylüyor.
“Buradaki en büyük sorun, tuÄŸla ocakları gibi yerlerde zorla çalıştırılma ve çocuk işçiliÄŸi” diyor.
Dünyada 4,9 milyon kadın ve çocuğa seks işçiliği yaptırıldığı düşünülüyor.
Dr Datta, “Bu tür bir köleliÄŸin travması, belki de bir savaÅŸta savaÅŸmaktan daha kötü” diyor:
“Bu damgalanmayı da beraberinde getiriyor, bu yüzden hayatta kalmayı baÅŸaranların bunun hakkında konuÅŸması zor. Hayatta kalanların fiziksel ve psikolojik hasarı atlatması yıllar alabilir.”
Kaç kişi zorla evliliğin içinde?
ILO ayrıca dünya çapında 22 milyon insanın zorla evlendirilmiş durumda olduğunu söylüyor.
Bunların üçte ikisi Asya-Pasifik bölgesinde yaşanıyor.
Dr. Datta, Hindistan ve Pakistan gibi ülkelerde 18 yaşın altındaki kızları içeren zorla evliliklerin göze çarptığın söylüyor.
Bununla birlikte, ILO’nun verileri, zorla evliliklerin en çok Körfez Arap ülkelerinde yaygın olduÄŸunu gösteriyor. Bölgedeki her 1.000 kiÅŸiden 4,8’i zorla evlendiriliyor.
Modern kölelikten kim sorumlu?
Dünyadaki zorla çalıştırmanın (zorla seks işçiliÄŸi dahil) yüzde 86’sından özel sektördeki iÅŸverenler sorumlu.
ILO, dünya genelinde işverenlerin zorla çalıştırmadan 150 milyar dolar kâr elde ettiğini tahmin ediyor.
Bu paranın 51,8 milyar dolarının, Asya-Pasifik bölgesindeki işverenler tarafından zorla çalıştırılan 15,1 milyon kişiden elde edildiğini söylüyor.
Bunun 46,9 milyon doları ise geliÅŸmiÅŸ ülkeler ve Avrupa BirliÄŸi’nde elde edildi.
Ancak ILO, nüfusuna oranla dünyada en fazla ‘modern köleye’ sahip olan bölgesinin Körfez Arap ülkeleri olduÄŸunu ve her bin kiÅŸiden 5,3’ünün zorunlu çalıştırıldığını söylüyor.
Euan Fraser, pandemi nedeniyle zorunlu çalıştırılmaya maruz kalan insan sayısının arttığını söylüyor.
Fraser, “Covid nedeniyle birçok insan yurtdışında mahsur kaldı veya iÅŸini kaybetti. Para kazanmak için daha zor koÅŸulları kabul etmek zorunda kaldılar ve bu nedenle insan tacirlerine karşı daha savunmasızdılar” diyor:
“KöleliÄŸin artması için en uygun ortamı hazırladı.”
