Diyarbakır’ın eski belediye başkanı Mehdi Zana, bir süredir KOAH nedeniyle tedavi gördüğü hastanede 85 yaşında yaşamını yitirdi. 1978’de bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçilen Zana, 12 Eylül darbesinin ardından tutuklanmış, yaşamının farklı dönemlerinde toplam 16 yıl cezaevinde kalmıştı.
Diyarbakır’ın siyasal ve toplumsal tarihinde önemli bir yere sahip isimlerden eski Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana, KOAH nedeniyle tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi.
Bir süredir yoğun bakımda tedavi altında bulunan Zana, 85 yaşında hayatını kaybetti. Cenazesinin yarın Diyarbakır’daki Yeniköy Mezarlığı’nda toprağa verilmesi bekleniyor.
DEM Parti’den taziye mesajı
Zana’nın ölümünün ardından DEM Parti tarafından yayımlanan taziye mesajında, Zana’nın Kürt halkının özgürlük ve demokrasi mücadelesinin önemli isimlerinden biri olduğu belirtildi.
Parti, Zana’nın ailesine, yakınlarına ve Kürt halkına başsağlığı dileyerek, onun mücadelesine ilişkin mirasın “halkların eşit ve özgür yaşayacağı onurlu bir barış” inşa edilmesiyle yaşatılabileceğini ifade etti.
1978’de Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi
Mehdi Zana, 20 Aralık 1940’ta Diyarbakır’ın Silvan ilçesinde dünyaya geldi. “Bilici” olan soyadını daha sonra Kürtçede “bilge” anlamına gelen “Zana” ile değiştirdi.
Siyasetle genç yaşta ilgilenmeye başlayan Zana, 1963’te Türkiye İşçi Partisi’ne (TİP) katıldı. TİP’in Silvan şubesinin kuruluş çalışmalarında yer aldı ve iki yıl boyunca şube başkanlığı görevini yürüttü. Daha sonra Devrimci Doğu Kültür Ocakları’nın yöneticileri arasında bulundu.
Zana, 1978 yerel seçimlerinde bağımsız aday olarak Diyarbakır Belediye Başkanı seçildi. Ancak belediye başkanlığı uzun sürmedi. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından tutuklandı.
16 yıl cezaevinde kaldı
Darbenin ardından hakkında açılan davalar ve verilen mahkûmiyet kararları nedeniyle Zana, Diyarbakır, Aydın, Afyonkarahisar ve Eskişehir cezaevlerinde kaldı.
Yaşamının farklı dönemlerinde toplam 16 yıl cezaevinde kalan Zana, 1994’ten itibaren yaklaşık 10 yıl İsveç’te yaşadı.
Zana, Ekim 2004’te Türkiye’ye döndü. Dönüşünün ardından hakkında bulunan davalar kapsamında gözaltına alınan Zana, daha sonra serbest bırakıldı.
Zana ailesi ve siyasal mirası
Mehdi Zana, eski DEP Milletvekili Şükran Zana’nın kardeşi, eski HDP Milletvekili Leyla Zana’nın ise eşiydi. Çift 1975 yılında evlendi ve iki çocuk sahibi oldu.
Zana’nın siyasi yaşamı, Türkiye’de özellikle 1960’lardan itibaren Kürt kimliği, demokratik haklar ve sol siyaset ekseninde gelişen toplumsal mücadelelerin önemli dönemleriyle kesişti.
Onun yaşam öyküsü aynı zamanda 12 Eylül askeri darbesinin ardından Kürt siyasal hareketi ve Türkiye solu üzerinde kurulan baskının kişisel hikâyelerinden birini oluşturdu.
Mehdi Zana’nın yaşamını yitirmesiyle, Diyarbakır’ın yakın siyasi tarihinde belediye başkanlığı, cezaevi ve sürgün deneyimlerini bir arada yaşamış kuşaktan önemli bir isim daha hayatını kaybetmiş oldu.
