Küresel piyasalarda ABD-İran geriliminin azalmasıyla Brent petrol savaş öncesi seviyelere gerilerken, akaryakıtta indirim beklentisi yerini yeni zam haberine bıraktı. Benzine gece yarısından itibaren litre başına 2,19 TL zam yapılması beklenirken, eşel mobil sistemi nedeniyle artışın 55 kuruşunun pompaya yansıyacağı belirtiliyor. Petrol fiyatlarındaki düşüşün tüketiciye indirim olarak yansımaması, fiyatlama mekanizmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşıdı.
Uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen Türkiye’de akaryakıt fiyatları yeniden zam gündemiyle karşı karşıya. Sektör kaynaklarına göre benzinin litre fiyatına bu gece yarısından itibaren 2,19 TL zam yapılması bekleniyor. Eşel mobil sistemi kapsamında uygulanacak ÖTV indirimi nedeniyle bu artışın yaklaşık 55 kuruşluk kısmı pompaya yansıyacak.
Petrol fiyatlarının gerilemesine rağmen zam beklentisinin oluşması, akaryakıt fiyatlarının hangi ekonomik göstergeler üzerinden belirlendiği ve küresel düşüşlerin neden aynı hızla tüketiciye yansımadığı sorularını yeniden gündeme taşıdı.
Brent Petrol Geriledi, Benzin Zamlandı
ABD ile İran arasında tansiyonun düşmesiyle birlikte küresel petrol piyasalarında savaş kaynaklı risk primi büyük ölçüde ortadan kalktı. Brent petrol, çatışma öncesindeki seviyelere gerileyerek yaklaşık 74 dolar bandında işlem görüyor.
Ancak uluslararası piyasalarda benzin ve motorinin metrik ton fiyatlarında yaşanan yükseliş, iç piyasada zam beklentisini beraberinde getirdi. Böylece ham petrol fiyatındaki düşüş, tüketicinin pompa fiyatlarına indirim olarak yansımadı.
Eşel Mobil Vergiyi Azaltıyor, Fiyat Yine Artıyor
Sektör temsilcileri, benzindeki 2,19 TL’lik fiyat artışının tamamının tüketiciye yansımayacağını, eşel mobil sistemi kapsamında ÖTV’den yapılacak kesinti nedeniyle pompa fiyatına yaklaşık 55 kuruş zam geleceğini belirtiyor.
Bu uygulama kısa vadede zam etkisini sınırlasa da, vergi gelirinden feragat edilerek fiyat artışının dengelenmesi, akaryakıt piyasasında kalıcı bir fiyat istikrarı sağlamıyor. Sonuç olarak tüketici daha düşük zamla karşılaşsa da, akaryakıt maliyetleri yükselmeye devam ediyor.
Motorinde De Risk Sürüyor
Sektör kaynakları, motorin fiyatlarında şu aşamada yeni bir artış öngörülmediğini belirtirken, uluslararası fiyat hareketlerinin yukarı yönlü seyrini koruduğuna dikkat çekiyor.
Bu durum, mevcut koşullarda motorin için de yeni zam ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor. Akaryakıt fiyatlarının döviz kuru, uluslararası ürün fiyatları ve vergi politikalarının ortak etkisiyle belirlenmesi, küresel piyasalardaki olumlu gelişmelerin tüketiciye aynı hızda yansımamasına neden oluyor.
Petrol fiyatları gerilerken pompada indirim yerine zam beklentisinin oluşması ise, Türkiye’de akaryakıt fiyatlama sisteminin şeffaflığı ve öngörülebilirliği konusundaki tartışmaları bir kez daha gündeme taşıyor.
