Son yıllarda farklı partilerden, özellikle de CHP’den seçilmiÅŸ belediye baÅŸkanları ve siyasetçilerin AKP’ye katılması, iktidar tarafından siyasi güç gösterisi olarak sunuluyor. Ancak bu geçiÅŸlerin önemli bir bölümünün yargı süreçleri, soruÅŸturmalar ve siyasi baskı tartışmalarıyla aynı döneme denk gelmesi, kamuoyunda farklı soruları gündeme getiriyor. Asıl tartışma, bu transferlerin AKP’nin toplumsal gücünü artırıp artırmadığı deÄŸil, Türkiye’deki siyasal iklim hakkında ne söylediÄŸi noktasında düğümleniyor.
AKP’nin Uzun Süredir Kullandığı Bir Siyasi Gösteri
CumhurbaÅŸkanı Recep Tayyip ErdoÄŸan’ın bizzat rozet taktığı katılım törenleri, AKP’nin uzun yıllardır kullandığı siyasi iletiÅŸim araçlarından biri. Bu törenlerde verilen temel mesaj açık: Ä°ktidar hâlâ çekim merkezi olmayı sürdürüyor ve farklı siyasi çevrelerden isimler AKP çatısı altında toplanıyor.
İlk bakışta bu görüntü, iktidarın siyasal gücünü pekiştiren bir tablo gibi sunuluyor. Ancak siyasetin gerçek ölçüsü rozet törenleri değil, toplumsal destek ve sandık sonuçlarıdır. Bir siyasi partinin güçlenmesi, rakip partilerden transfer edilen birkaç belediye başkanıyla değil, toplumun geniş kesimlerinde yarattığı karşılıkla ölçülür.
Bu nedenle son dönemde yaÅŸanan geçiÅŸlerin AKP’nin toplumsal tabanını büyüttüğünü gösteren somut verilerden söz etmek kolay görünmüyor.
Asıl Tartışma Yargı Süreçlerinde Başlıyor
Transferleri tartışmalı hale getiren asıl unsur ise birçok olayda siyasi geçişlerle yargı süreçlerinin aynı zaman diliminde gündeme gelmesi.
Muhalefet çevreleri uzun süredir bazı belediye baÅŸkanları hakkında yürütülen soruÅŸturmaların, siyasi tercihler üzerinde baskı unsuru olarak kullanıldığı iddiasını dile getiriyor. Özellikle haklarında çeÅŸitli suçlamalar bulunan bazı yerel yöneticilerin AKP’ye katıldıktan sonra yargısal baskının ortadan kalktığı ya da süreçlerin farklı bir seyir izlediÄŸi yönündeki tartışmalar kamuoyunda sık sık gündeme geliyor.
Bu iddiaların her biri ayrı ayrı hukuki değerlendirme gerektirse de ortaya çıkan algı, en az olayların kendisi kadar önem taşıyor. Çünkü demokratik sistemlerde yargının yalnızca tarafsız olması değil, tarafsız görünmesi de gerekir.
Siyasi Transfer Mi, Güvenlik Arayışı Mı?
Türkiye’deki son dönem parti deÄŸiÅŸtirme pratikleri yalnızca ideolojik tercihler üzerinden açıklanmıyor.
Birçok siyaset bilimciye göre otoriterleşme eğilimlerinin güçlendiği sistemlerde siyasi aktörler bazen seçmen tercihinden çok, siyasal güvenlik hesaplarıyla hareket edebiliyor. Böyle dönemlerde iktidar partisine katılım, siyasi bir tercih olmanın ötesinde koruma alanına girme girişimi olarak da yorumlanabiliyor.
Tam da bu nedenle kamuoyunda sıkça şu soru soruluyor:
AKP’ye katılan isimler gerçekten iktidarın siyasi programına ikna oldukları için mi bu tercihi yapıyor, yoksa mevcut güç dengeleri içinde kendileri açısından daha güvenli bir pozisyon mu arıyorlar?
Bu soru cevaplanmadıkça, rozet törenleri siyasi başarı hikâyesinden çok siyasal baskı tartışmalarını beslemeye devam ediyor.
AKP Güçleniyor Mu?
İktidar açısından bakıldığında her katılım töreni yeni bir siyasi kazanım olarak sunuluyor. Ancak toplumun önemli bir bölümü bu görüntüleri farklı okuyor.
Çünkü bir partinin güçlendiğinin göstergesi, rakip partilerden transfer edilen siyasetçiler değil; gençlerin, emekçilerin, işsizlerin, emeklilerin ve kararsız seçmenlerin o partiye yönelmesidir.
Bugün kamuoyundaki tartışmalara bakıldığında, AKP’ye yönelik ilginin arttığından çok, devlet gücü ile siyasal sadakat arasındaki iliÅŸkinin daha fazla sorgulandığı görülüyor.
Bu nedenle yaÅŸanan her yeni transfer, iktidarın büyüdüğünü gösteren bir veri olmaktan çok, Türkiye’deki güç iliÅŸkilerinin nasıl iÅŸlediÄŸine dair yeni tartışmalar yaratıyor.
Rozetlerin Gölgesindeki Büyük Soru
Demokratik sistemlerde parti değiştirmek doğal bir siyasi haktır. Bir belediye başkanının ya da milletvekilinin siyasi görüş değiştirmesi başlı başına tartışma konusu değildir.
Ancak sorun, bu geçişlerin sürekli olarak soruşturmalar, davalar, yargısal süreçler ve siyasi baskı iddialarıyla birlikte anılmasıdır.
Tam da bu nedenle kamuoyunun önemli bir kesimi artık rozet takma törenlerine bakıp “AKP güçleniyor” sonucuna varmıyor. Aksine, birçok kiÅŸi bu görüntülerde iktidarın çekim gücünden çok, Türkiye’deki siyasal ve hukuksal iklimin yarattığı baskıyı görüyor.
Bugün asıl soru kaç belediye baÅŸkanının AKP’ye katıldığı deÄŸildir.
Asıl soru şudur:
Bir siyasetçinin parti değiştirmesi, toplumda özgür bir siyasi tercih olarak mı algılanıyor, yoksa mevcut güç ilişkilerinin sonucu olarak mı görülüyor?
Bu sorunun cevabı, yalnızca AKP’nin deÄŸil, Türkiye’deki demokrasinin geleceÄŸi açısından da belirleyici olacaktır.
