İki yıl süren inkârın ardından İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF), Gazze’de Ekim 2023’ten bu yana 70 bini aşkın Filistinlinin öldüğünü ilk kez kabul etti; ancak insani yardımın engellenmesiyle derinleşen kıtlık iddialarını reddetmesi, uluslararası hukuk ve savaş suçları tartışmalarını yeniden alevlendirdi.
Ölü Sayısında Resmî Kabul, Güvende Olmayan Rakamlar
İsrail basınında yer alan haberlere göre IDF, Hamas yönetimindeki Gazze Sağlık Bakanlığı’nın (GSM) açıkladığı ölü sayısının genel olarak doğru olduğunu kabul etti. GSM verileri, en az 71.667 Filistinlinin öldüğünü, 171 binden fazla kişinin yaralandığını, yaklaşık 9.500 kişinin ise enkaz altında kayıp olduğunu bildiriyor. Uzmanlar ve hakemli çalışmalar ise gerçek sayının çok daha yüksek olabileceğini vurguluyor. Nature’da yayımlanan bir araştırma 84 bin ölümü, The Economist ise 77 bin ile 109 bin arasında bir aralığı işaret ediyor.
“Kabul”, Güven Bunalımını Bitirmedi
Beyrut merkezli gazeteci Séamus Malekafzali, IDF’nin kabulünü “yıllarca itibarsızlaştırılan verilerin sessizce doğrulanması” olarak nitelendirdi. İsrailli akademisyen Ori Goldberg ise bu adımı “geniş yalan ağının sürdürülemez hale gelmesi” şeklinde yorumladı. İnsan hakları savunucuları, bu kabulün daha yüksek ölü sayılarının tartışılmasını bastırma riski taşıdığına dikkat çekiyor.
Kıtlık Tartışması: Reddedilen Gerçeklik
IDF, ölü sayısını kabul ederken Gazze’de kıtlık yaşandığını reddetmeyi sürdürdü. Oysa Entegre Gıda Güvenliği Aşaması Sınıflandırması’na göre bölgede yaygın gıda güvensizliği mevcut. GSM, Ekim 2023’ten bu yana en az 453 Filistinlinin (150’si çocuk) yetersiz beslenmeden öldüğünü bildiriyor. Kıtlık uzmanları, yardım girişlerinin sistematik biçimde engellenmesini “örgütlü kitlesel açlık” olarak tanımlıyor.
Sivil Kayıplar Ve Savaşın Niteliği
Geçen yıl yayımlanan bağımsız soruşturmalar, savaşın ilk 19 ayında IDF tarafından öldürülenlerin yaklaşık yüzde 83’ünün sivil olduğunu ortaya koydu. Eski Genelkurmay Başkanı Herzi Halevi, Eylül 2025 itibarıyla Gazze nüfusunun yüzde 10’undan fazlasının öldüğünü ya da yaralandığını kabul etmişti. ABD yapımı ağır mühimmatların ve hedefleme için yapay zekânın kullanımı, tek saldırıda onlarca sivilin hayatını kaybettiği vakaları artırdı.
Uluslararası Hukuk Ve Yargı Süreçleri
İsrail yönetimi savaş suçlamalarını reddederken, Güney Afrika’nın başvurusu üzerine Uluslararası Adalet Divanı (UAD) soykırımı önlemeye yönelik geçici tedbirler aldı. Birleşmiş Milletler uzmanları, Gazze’de soykırım işlendiği sonucuna vardı. Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) ise Başbakan Benyamin Netanyahu ve eski Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında, cinayet ve zorla aç bırakma dahil savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar iddiasıyla tutuklama kararları çıkardı.
“Ateşkes” Sonrası Devam Eden Ölümler
Ekim ayında yürürlüğe giren kırılgan ateşkese rağmen, İsrail güçlerinin 1.200’ü aşkın ihlalde 500’den fazla Filistinliyi öldürdüğü bildiriliyor. Yardım kısıtlamaları nedeniyle özellikle çocuklar ve bebekler soğuk hava ve yetersiz beslenme sonucu hayatını kaybetmeye devam ediyor.
Kaynaklar:
- Times of Israel, Haaretz, Jerusalem Post
- Gazze Sağlık Bakanlığı (GSM)
- Nature, The Lancet, The Economist
- Birleşmiş Milletler (UAD, BM uzman raporları)
- +972 Magazine / Local Call / The Guardian
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
