TÜİK’in ilçe bazında yayımladığı hanehalkı gelir verileri üzerinden yapılan mekânsal analiz, Türkiye’de yoksulluk, orta sınıf ve zenginlik dağılımının bölgesel eşitsizlikleri derinleştiren kalıcı bir yapıya dönüştüğünü gösteriyor.
Yoksulluk Haritası: Süreklilik Gösteren Bir Coğrafya
Ekonomist ve veri analisti Fırat Gündem’in X hesabında paylaştığı değerlendirme ve görselleştirmeler, Türkiye genelinde yoksulluğun rastlantısal değil, belirli coğrafyalarda yoğunlaşmış bir olgu olduğunu ortaya koyuyor. “Fakir” kategorisindeki hanehalklarının oranı özellikle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun büyük bölümünde, Karadeniz’in iç kesimlerinde ve İç Anadolu’nun bazı kırsal ilçelerinde yüksek seyrediyor. Harita, bu bölgelerde yoksulluğun kuşaklar arası bir süreklilik kazandığına işaret ediyor.
Kırsal alanlar, tarımsal gelirlerin düşüklüğü, istihdamın daralması ve kamu yatırımlarının sınırlılığı nedeniyle yoksulluğun mekânsal olarak sabitlendiği alanlar olarak öne çıkıyor. Büyükşehirlerin çevre ilçelerinde ise göçle büyüyen nüfusun yarattığı baskı, benzer bir yoksulluk yoğunlaşmasını beraberinde getiriyor.
Orta Sınıfın Geniş Ama Kırılgan Alanı
“Orta” gelir grubuna ait harita, Türkiye’nin büyük bölümünde hanehalklarının bu kategoride kümelendiğini gösteriyor. Ancak uzmanlara göre bu yaygınlık, orta sınıfın gücünden ziyade kırılganlığını yansıtıyor. Orta gelirli hanehalkları, ekonomik dalgalanmalara karşı en hassas kesim olarak öne çıkarken, küçük bir gelir kaybının dahi yoksulluk sınırına düşüş anlamına geldiği belirtiliyor.
Sanayi ve hizmet sektörlerinin görece gelişmiş olduğu Ege, Marmara ve Akdeniz’in bazı ilçelerinde orta sınıf daha görünür olsa da bu alanlarda dahi gelir güvencesinin zayıfladığına dair işaretler dikkat çekiyor.
Zenginlik: Merkezlerde Yoğunlaşan Bir Ayrıcalık
“Zengin” kategorisini gösteren harita ise çarpıcı bir mekânsal yoğunlaşmayı ortaya koyuyor. Yüksek gelirli hanehalkları, büyük ölçüde büyükşehir merkezleri ve belirli metropol ilçelerinde toplanmış durumda. İstanbul, Ankara, İzmir gibi kentlerin sınırlı sayıdaki ilçeleri, ülke genelinden ayrışan bir refah adası görünümü sergiliyor.
Bu tablo, Türkiye’de zenginliğin yayılmadığını; aksine belirli merkezlerde kümelenerek bölgesel eşitsizlikleri daha da derinleştirdiğini gösteriyor. Uzmanlara göre bu durum, hem konut piyasasında hem de kamusal hizmetlere erişimde yeni eşitsizlikler üretiyor.
Gelir, Mekân Ve Siyaset İlişkisi
Fırat Gündem’in önceki değerlendirmeleriyle birlikte okunduğunda, ilçe bazlı gelir dağılımı haritaları ekonomik yapı ile siyasal tercihler arasındaki güçlü ilişkiyi de görünür kılıyor. Yoksulluğun yoğun olduğu bölgelerde devlet desteklerine bağımlılık artarken, zengin ve görece istikrarlı ilçelerde ekonomik performans ve yerel yönetim hizmetleri siyasal tercihlerde belirleyici rol oynuyor.
Uzmanlar, TÜİK’in bu tür mikro verilerinin kamu politikaları açısından kritik önemde olduğunu vurguluyor. İlçe ölçeğinde gelir dağılımını dikkate almayan sosyal ve ekonomik politikaların, mevcut eşitsizlikleri azaltmak yerine kalıcılaştırma riski taşıdığına dikkat çekiliyor.
- NHY / TÜİK, İlçe Bazında Hanehalkı Gelir Verileri, Fırat Gündem, X Paylaşımı ve Haritalandırma (2026)
- TÜİK Verileri Türkiye’nin İlçe İlçe Gelir Fay Hatlarını Ortaya Koydu - 28 Ocak 2026
- Yoksulluk Sınırı Tırmanıyor: Üç Asgari Ücretle Bile Geçim Mümkün Değil - 24 Aralık 2025
- Suriye’deki Rejim Değişikliği ve Devlet Bahçeli’nin Abdullah Öcalan’a Dair Çağrısı Çerçevesinde Jürgen Habermas’ın Demokratik Hukuk Devlet Özlemi - 10 Ocak 2025
Nokta Haber Yorum sitesinden daha fazla şey keşfedin
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
