Uluslararası basın ve ifade özgürlüğü kuruluşları, Türkiye’de 2022’den bu yana yürürlükte olan Dezenformasyon Yasası’nın gazeteciliği suç haline getirdiğini belirterek, düzenlemenin derhal kaldırılması çağrısında bulundu.
Ortak Tepki: Gazetecilik Yargılanıyor
TCK 217/A Dezenformasyon Maddesi kapsamında düzenlenen ve kamuoyunda “Dezenformasyon Yasası” olarak bilinen uygulamaya karşı 25 ulusal ve uluslararası basın özgürlüğü kuruluşu ortak açıklama yayımladı.
Açıklamada, yasanın “halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma” başlığı altında gazetecilere karşı bir baskı aracına dönüştüğü, özellikle son dönemde gözaltı, tutuklama ve dava süreçlerinde yoğun biçimde kullanıldığı vurgulandı. Kuruluşlar, en az 83 gazetecinin 114 kez bu maddeyle suçlandığını hatırlatarak bunun sistematik bir kriminalizasyon sürecine işaret ettiğini belirtti.
Cezaevine Uzanan Süreç Ve Artan Baskı
Birçok gazetecinin farklı soruşturmalar kapsamında hedef alındığına dikkat çekilen açıklamada, BirGün muhabiri İsmail Arı ve DW Türkçe muhabiri Alican Uludağ gibi isimlerin çok sayıda kez aynı suçlamayla karşı karşıya kaldığı ve cezaevinde bulundukları aktarıldı.
İmzacı kuruluşlar, yasanın son aylarda “hızlandırılmış ve yoğunlaştırılmış biçimde” uygulanmasının, Türkiye’de bağımsız gazeteciliği sistematik olarak zayıflattığını ve yargı süreçlerinin eleştirel habercilik üzerinde caydırıcı bir etki yarattığını ifade etti.
Uluslararası Standartlara Aykırılık Vurgusu
Uluslararası Gazeteciler Federasyonu (IFJ), Uluslararası PEN ve Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) gibi kuruluşların da destek verdiği açıklamada, yasanın “muğlak tanımlar içerdiği” ve bu nedenle hukuki belirlilik ilkesini zedelediği vurgulandı.
Kuruluşlar, hangi bilginin “yanlış” sayılacağına ilişkin net kriterlerin olmamasının yargı organlarına geniş takdir yetkisi verdiğini, bunun da doğrudan ifade özgürlüğü ihlali anlamına geldiğini belirtti.
Dört Maddelik Acil Talep
Ortak çağrıda Türkiye’ye şu adımların atılması istendi:
- TCK 217/A kapsamında tutuklu tüm gazetecilerin serbest bırakılması
- Gazetecilere açılan tüm davaların düşürülmesi
- Dezenformasyon maddesinin tamamen yürürlükten kaldırılması
- Tüm medya mevzuatının uluslararası ifade özgürlüğü standartlarıyla uyumlu hale getirilmesi
Kuruluşlar, özgür basının dezenformasyonla mücadelenin en etkili aracı olduğunu, bu nedenle gazeteciliğin cezalandırılmasının çözüm değil, sorunu derinleştiren bir yaklaşım olduğunu vurguladı.
- NHY / IFJ, Uluslararası PEN, RSF
