Merkez Bankası’nın 2026 için öngördüğü düşük petrol fiyat senaryosu, ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırıları sonrası hızla tersine dönen küresel enerji piyasalarıyla birlikte yeniden tartışma konusu olurken, ekonomist İnan Mutlu’nun paylaşımı ekonomi yönetiminin öngörü kapasitesine yönelik eleştirileri gündeme taşıdı.
Jeopolitik Riskler Ve Tahmin Sapması
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 12 Şubat’ta açıkladığı enflasyon raporunda, jeopolitik risklerin azalacağı varsayımına dayalı olarak petrol fiyatlarının 2026 yılı ortalamasında 60,9 dolar seviyesinde gerçekleşeceği öngörülmüştü. Aynı tarihlerde Brent petrolün yaklaşık 69 dolar, ham petrolün ise 67 dolar seviyesinde işlem gördüğü hatırlatıldı.
Ancak kısa süre sonra ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla birlikte enerji piyasalarında sert bir dalgalanma yaşandı. Brent petrol fiyatı gün içinde 120 dolara kadar yükselirken, küresel arz güvenliği endişeleri fiyatları yukarı yönlü baskıladı.
Geçici Dalgalanma Tartışması
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in fiyat artışlarını “geçici” olarak nitelendirmesine rağmen, saldırıların başlamasının üzerinden geçen yaklaşık 20 günlük süreçte petrol fiyatlarının yüksek seviyesini koruduğu görülüyor. Güncel verilere göre Brent petrol 114 dolar, ham petrol ise 98 dolar seviyelerinde bulunuyor.
Ekonomist İnan Mutlu, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda bu tabloyu “öngörü hatası” olarak değerlendirerek, ekonomi yönetiminin beklenti setine yönelik eleştirilerde bulundu. Mutlu, özellikle ücret artışlarının “hedeflenen enflasyon” üzerinden belirlenmiş olmasının, gerçekleşmeler ile beklentiler arasındaki fark büyüdükçe daha fazla tartışılacağını vurguladı.
Enflasyon Politikası Ve Ücretler Üzerindeki Etki
Petrol fiyatlarındaki artışın Türkiye gibi enerji ithalatçısı ülkelerde enflasyon üzerinde doğrudan baskı yarattığı biliniyor. Bu durum, üretim maliyetlerinden ulaşıma kadar geniş bir alanda fiyat artışlarını tetikleyerek, hedeflenen enflasyon patikasının sapmasına neden olabiliyor.
Bu çerçevede, Mutlu’nun işaret ettiği temel tartışma, ekonomi yönetiminin öngörüleri ile küresel gerçeklik arasındaki uyumsuzluğun, ücret politikaları başta olmak üzere geniş bir ekonomik dengeyi nasıl etkileyeceği sorusunda düğümleniyor.
- NHY / TCMB, Ekonomist İnan Mutlu’nun X (Twitter) paylaşımı
