ABD Başkanı Donald Trump’ın İran savaşına ilişkin açıklamaları günler içinde birbirini çürütür hale gelirken, Washington’dan gelen çelişkili mesajlar hem savaşın gerçek hedefi hem de süresi konusunda ciddi belirsizlik yaratıyor. Analistler, Beyaz Saray’ın farklı kitlelere yönelik “karma mesaj stratejisi” izlediğini belirtirken, bu yaklaşımın hem uluslararası kamuoyunda hem de ABD içinde güven sorununu büyüttüğüne dikkat çekiyor.
Bir Haftada Dört Farklı Savaş Senaryosu
Donald Trump’ın İran savaşına ilişkin açıklamaları kısa süre içinde birbirini tamamen tersine çeviren ifadelerle dikkat çekti.
2 Mart’ta savaşın süresine ilişkin konuşan Trump, operasyonun başlangıçta “dört ya da beş hafta sürebileceğini” öngördüklerini ancak ABD’nin daha uzun süre devam edecek kapasiteye sahip olduğunu söyledi.
Sadece üç gün sonra, 5 Mart’ta ise farklı bir ton kullandı ve “Hiçbir şey için zaman sınırı koymuyorum, sadece bitirmek istiyorum” ifadelerini kullandı.
9 Mart’ta yaptığı açıklamada savaşın “büyük ölçüde sona yaklaştığını” ileri süren Trump, 11 Mart’ta ise daha ileri giderek “Saldıracak neredeyse hiçbir şey kalmadı… Ne zaman istersem savaş biter” dedi.
Bu açıklamalar, savaşın süresi ve hedefleri konusunda Beyaz Saray’ın net bir strateji ortaya koyamadığı yönündeki eleştirileri güçlendirdi.
Çelişkili Söylem Trump Siyasetinin Eski Bir Özelliği
Trump’ın kısa aralıklarla pozisyon değiştirmesi Amerikan siyasetinde yeni bir durum değil. 2015’te başkanlık yarışına girdiğinden bu yana kürtaj, silah yasaları ve dış politika gibi birçok konuda farklı dönemlerde birbirine zıt açıklamalar yaptığı biliniyor.
Orta Doğu politikasında da benzer bir tablo görülüyor. Başkanlık öncesi dönemde İsrail ile Arap ülkeleri arasında “arabulucu” olmayı vadeden Trump, daha sonra kendisini İsrail’in en güçlü siyasi savunucularından biri olarak konumlandırmıştı.
İran savaşı konusunda da benzer bir belirsizlik dikkat çekiyor. Özellikle savaşın süresi ve nihai hedefleri konusunda verilen mesajların sık sık değişmesi, Washington’daki iletişim stratejisinin sorgulanmasına yol açtı.
“Koşulsuz Teslimiyet” Söylemi Ve Zafer İlanı
Trump’ın savaşın hedeflerine ilişkin açıklamaları da benzer bir çelişki içeriyor.
6 Mart’ta sosyal medya platformu Truth Social üzerinden yaptığı paylaşımda Trump, İran ile herhangi bir anlaşma olmayacağını ve tek seçeneğin “koşulsuz teslimiyet” olduğunu yazdı.
Ancak bu hedef gerçekleşmemiş olmasına rağmen ABD Başkanı birkaç gün sonra savaşın kazanıldığını öne sürdü.
11 Mart’ta yaptığı açıklamada Trump, “Biz kazandık… Aslında ilk saatten itibaren kazanmıştık” ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, diplomatik çevrelerde “teslimiyet olmadan ilan edilen zafer” yorumlarına yol açtı.
Washington’dan Gelen Mesajlar Birbiriyle Çelişiyor
Beyaz Saray içinden gelen açıklamalar da tabloyu daha karmaşık hale getiriyor. Trump savaşın kısa sürede sona erebileceğini ima ederken bazı bakanlar, üst düzey askeri yetkililer ve güvenlik analistleri çatışmanın haftalar hatta aylar sürebileceği uyarısında bulunuyor.
Trump ayrıca İran’daki nükleer tesislerin güvenliğini sağlamak gibi sınırlı görevler için kara birliklerinin devreye girebileceğini de dışlamadı. Bu açıklama, savaşın kısa sürede biteceği yönündeki mesajlarla çelişen bir askeri hazırlık işareti olarak değerlendirildi.
Analistler, bu tür farklı mesajların genellikle farklı hedef kitlelere yönelik “mixed messaging” yani karma mesaj stratejisinin parçası olabileceğini belirtiyor. Bu stratejiyle hem kamuoyuna savaşın kontrol altında olduğu mesajı verilirken hem de rakiplere askeri güç gösterisi yapılmaya çalışılıyor.
Savaşın Gerçek Hedefi: Nükleer Program mı Rejim Değişikliği mi?
Trump’ın açıklamaları savaşın gerçek amacına ilişkin de belirsizlik yaratıyor.
Bazen operasyonun yalnızca İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemeye yönelik sınırlı bir askeri müdahale olduğunu söyleyen Trump, bazı konuşmalarında ise açıkça rejim değişikliğini ima etti.
28 Şubat’ta İran halkına hitap eden Trump, “İşimiz bittiğinde hükümetinizi siz yöneteceksiniz” diyerek Tahran’da siyasi değişim çağrısı yaptı.
Ancak İran’da liderlik değişimi beklenen şekilde gerçekleşmedi. Ülkenin dini lideri Ali Khamenei’nin ölümünün ardından yerine oğlu Mojtaba Khamenei’nin geçmesi, Batılı analistlerin deyimiyle “sertlik çizgisinin devamı” anlamına geliyor.
Rusya Faktörü Ve Enerji Krizi Tartışması
Savaşın uluslararası boyutu da yeni gerilimler yaratıyor. Washington’da bazı çevreler Vladimir Putin yönetiminin İran’a istihbarat desteği sağladığını iddia ediyor.
Trump başlangıçta bu iddiaları sert biçimde reddetse de daha sonra yaptığı bir röportajda Rusya’nın İran’a “biraz yardım ediyor olabileceğini” söyledi.
Enerji piyasalarında ise savaşın etkisi hızla hissedildi. Petrol fiyatlarındaki yükseliş ABD’de akaryakıt fiyatlarını artırdı. Trump ise bu artışı küçümseyerek ABD’nin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu ve yüksek fiyatların ülke ekonomisine kazanç sağlayacağını savundu.
Ancak uzmanlar bu değerlendirmeye temkinli yaklaşıyor. ABD gerçekten de dünyanın en büyük petrol üreticisi olsa da petrol ihracatında Saudi Arabia ve Russia hâlâ küresel pazarın önemli bölümünü kontrol ediyor. Ayrıca yüksek petrol fiyatları Amerikan tüketicileri için doğrudan daha pahalı akaryakıt anlamına geliyor.
Siyasi Risk Büyüyor
Trump’ın seçim kampanyasında enerji fiyatlarını düşürme vaadinde bulunduğu hatırlatılıyor. Ancak İran savaşıyla birlikte artan petrol fiyatları, ABD’de hem ekonomik hem de siyasi baskıyı artırabilecek bir risk olarak görülüyor.
Washington’daki bazı analistler, savaşın askeri sonuçlarından çok iletişim ve strateji belirsizliğinin Trump yönetimi için daha büyük bir siyasi maliyet yaratabileceğini belirtiyor.
- NHY / The European, Fox News, Truth Social
