CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, TBMM’de yaptığı açıklamada hükümetin yeni küçükbaş hayvancılık destek programının önceki projelere kıyasla yaklaşık yüzde 90 daraltıldığını, 1,37 milyon işletmenin bulunduğu sektörde yalnızca 1.500 işletmeye destek verilmesinin yapısal krizi çözmeye yetmeyeceğini söyledi.
Ömer Fethi Gürer, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yaptığı değerlendirmede, kamuoyunda 2016–2018 döneminde “300 Koyun Projesi” olarak bilinen uygulamayla yeni açıklanan küçükbaş destek programını karşılaştırdı. Gürer, önceki projede 500 bin anaç koyun hedefi açıklanırken, yeni programda üç yılda toplam 150 bin koyun dağıtımının öngörüldüğünü belirterek bunun “yaklaşık yüzde 90’a varan bir daralma” anlamına geldiğini ifade etti.
Gürer’in açıklamalarına ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı’ndan henüz resmi bir yanıt gelmedi.
Hedeflerde Daralma Ve Başvuru Gerçeği
Gürer, 2016–2018 döneminde yürütülen projeye 121 bin 28 kişinin başvurduğunu, ancak yalnızca 11 bin 169 üreticinin sisteme dahil edildiğini anımsattı. Başvuruların yaklaşık yüzde 9’unun kabul edildiğini belirten Gürer, temel eleme kriterlerinden birinin kredi değerlendirmeleri olduğunu ve çok sayıda üreticinin kredi notu nedeniyle kapsam dışında kaldığını söyledi.
Yeni projede ise üç yıl içinde toplam 150 bin koyun dağıtımının planlandığını kaydeden Gürer, bunun geçmişte açıklanan hedeflerin oldukça gerisinde kaldığını savundu. Muhalefet, destek programlarının kapsamının daralmasının küçük aile işletmelerinin sektörde tutunmasını zorlaştıracağını dile getiriyor.
1,37 Milyon İşletmeye 1.500 Destek
Gürer’in paylaştığı verilere göre Türkiye’de yaklaşık 1,37 milyon küçükbaş hayvancılık işletmesi bulunuyor. Yeni projeden yalnızca 1.500 işletmenin yararlanabilecek olması, her 691 işletmeden sadece birinin destek alabileceği anlamına geliyor.
Son üç yılda 112 bin işletmenin kapandığını ifade eden Gürer, bu tablo karşısında sınırlı sayıdaki destekten sektör genelinde bir toparlanma beklemenin gerçekçi olmadığını savundu. Küçükbaş hayvancılık, özellikle kırsal bölgelerde gelir ve istihdam açısından kritik bir alan olarak görülüyor.
Aylık 150 TL Destek Tartışması
Program kapsamında hayvan başına aylık 150 TL bakım desteği öngörüldüğünü belirten Gürer, yem fiyatlarının dövize bağlı olarak arttığı bir ortamda bu tutarın “birkaç günlük yem ihtiyacını dahi karşılamayabileceğini” ifade etti. Faizsiz kredi imkanının ilk bakışta cazip görünebileceğini, ancak gelir istikrarı bulunmayan üreticiler için geri ödeme riskinin ciddi bir yük oluşturabileceğini dile getirdi.
Tarım ekonomistleri, küçükbaş hayvancılıkta maliyetlerin önemli bölümünü yem giderlerinin oluşturduğuna dikkat çekiyor. Desteklerin etkinliği ise sağlanan kaynağın miktarı kadar, erişim koşulları ve piyasa istikrarıyla doğrudan bağlantılı görülüyor.
Muhalefet, destek programlarının sayısal olarak sınırlı kalmasının sektördeki yapısal sorunları çözmeye yetmeyeceğini savunurken, hükümet kanadı ise hayvancılığın güçlendirilmesi için farklı enstrümanların devrede olduğunu belirtiyor.
Kaynaklar: Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurul konuşmaları; Ömer Fethi Gürer’in TBMM’de yaptığı açıklamalar.
