İstanbul’daki Özel İtalyan Lisesi’nde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğretmenler, İtalyan meslektaşlarıyla aralarındaki avro bazlı 5,5–6 kat ücret farkı, ağırlaştırılmış ders yükü ve “ayrımcı uygulamalar” gerekçesiyle 2 Şubat 2026’da greve çıktı; sendika ve ekonomist Aziz Çelik, uygulamaların uluslararası sözleşmelere aykırı olduğunu savundu.
İstanbul’da faaliyet gösteren Özel İtalyan Lisesi’nde (Liceo Italiano I.M.I.) görev yapan ve Tez-Koop-İş Sendikası üyesi Türk öğretmenler, “eşit işe eşit ücret” talebiyle iş bıraktı. Grev kararının, okul yönetimiyle yürütülen görüşmelerde uzlaşma sağlanamaması üzerine alındığı bildirildi.
Ekonomist Aziz Çelik, sosyal medya paylaşımlarında okulda Türkiye ve İtalya Cumhuriyeti vatandaşı öğretmenler arasında “vahim boyutlara varan” ücret ve statü farkları bulunduğunu belirterek, mevcut uygulamaların hem İtalyan mevzuatına hem de uluslararası normlara aykırı olduğunu ileri sürdü.
Ücret Farkı Ve Enflasyon Erozyonu
Sendika temsilcilerinin aktardığına göre, okulda görev yapan İtalyan öğretmenlerle Türk öğretmenler arasında avro bazında 5,5 ila 6 kat arasında değişen maaş farkı bulunuyor. Türk öğretmenler, bu farkın “emsal ülkeler” üzerinden yeniden değerlendirilmesini talep ediyor; özellikle AB üyesi Almanya ve Fransa’daki devlet okulu maaşlarının referans alınmasını öneriyor.
Okul yönetiminin ise ücretlerin avro cinsinden ödendiği gerekçesiyle artış talebini reddettiği belirtiliyor. Buna karşın sendika, 2022–2025 döneminde okul ücretlerinin avro bazında yaklaşık yüzde 300 arttığını, aynı dönemde öğretmen maaşlarındaki artışın yüzde 30 ile sınırlı kaldığını savunuyor. Öğretmenler, avro bazlı ödeme sistemine rağmen alım güçlerinin Türkiye’deki yüksek enflasyon karşısında ciddi biçimde eridiğini ve maaşlarının enflasyonun yüzde 51,4 altında kaldığını öne sürüyor.
Çalışma Koşulları Ve Statü Tartışması
Grevci öğretmenler, yalnızca ücret farkına değil, ders yükü ve profesyonel statü bakımından da eşitsizlik yaşandığını iddia ediyor. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı öğretmenlerin daha ağır ders yüküyle çalıştırıldığı ve daha düşük statüye tabi tutulduğu yönündeki iddialar, ayrımcılık tartışmasını derinleştirdi.
Sendika ve Aziz Çelik, uygulamaların öğretmen haklarına ilişkin uluslararası çerçevelerle çeliştiğini savunuyor. Özellikle UNESCO ve Uluslararası Çalışma Örgütü tarafından kabul edilen Öğretmenlerin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı’ndaki ayrımcılık yasağı hükümlerine atıf yapılarak, ulusal köken temelinde ücret ve statü farklılaştırmasının bu ilkelere aykırı olduğu belirtiliyor.
Yönetimin Tutumu Ve Hukuki Çerçeve
Grev çağrısında, okul yönetiminin “uzlaşmaz bir tutum” sergilediği ve İtalyan mevzuatı ile uluslararası hukuk normlarını uygulamakta yetersiz kaldığı öne sürüldü. Okul yönetiminden konuya ilişkin resmi bir açıklama yapılmadı.
Uzmanlara göre, yabancı misyon veya özel statüye sahip eğitim kurumlarında farklı hukuk rejimlerinin kesişmesi, ücret ve çalışma koşullarına ilişkin ihtilafları karmaşıklaştırabiliyor. Ancak uluslararası sözleşmeler ve temel çalışma hakları çerçevesinde ayrımcılık yasağı, bağlayıcı bir ilke olarak kabul ediliyor.
Grev sürecinin, hem diplomatik hem de hukuki boyutları nedeniyle Türkiye’de faaliyet gösteren yabancı okulların çalışma rejimini yeniden tartışmaya açabileceği değerlendiriliyor.
- NHY / Aziz Çelik (@Emegin_Halleri) sosyal medya paylaşımları, Tez-Koop-İş Sendikası (@tezkoopissndk) açıklamaları, UNESCO & ILO, Öğretmenlerin Statüsüne İlişkin Tavsiye Kararı (1966)
