Ekonomist İnan Mutlu’nun paylaştığı veriler, Türkiye’de yoksullukla mücadele politikalarının bütçe öncelikleri açısından yeniden tartışılmasına yol açtı: 2025’te yaklaşık 12 milyon kişi sosyal yardımlara bağımlı hale gelirken, bu alana ayrılan kaynak milli gelirin yüzde 1’inin altında kaldı; buna karşılık faiz ödemeleri GSYH’nin yüzde 3,3’üne ulaştı.
Türkiye’de artan hayat pahalılığı ve yoksulluk tartışmaları sürerken, ekonomist İnan Mutlu’nun sosyal medya paylaşımında dile getirdiği rakamlar kamu maliyesinin öncelikleri üzerine yeni bir tartışma başlattı. Mutlu, 2025 yılı itibarıyla 3 milyon 991 bin 766 hanenin sosyal yardım aldığını, bunun yaklaşık 12 milyon kişiye karşılık geldiğini belirterek sosyal yardım politikalarının kapsamı ile bütçe büyüklüğü arasındaki çelişkiye dikkat çekti.
Paylaşıma eşlik eden veriler ve son dönemde yayımlanan resmi raporlar, Türkiye’de sosyal yardımların kapsam olarak genişlediğini ancak bütçe içindeki payının sınırlı kaldığını gösteriyor.
Sosyal Yardım Alan Hane Sayısı Artıyor
Türkiye’de sosyal yardım sistemi özellikle son yıllarda genişleyen bir ağ üzerinden yürütülüyor. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı verilerine göre milyonlarca hane düzenli veya dönemsel sosyal destek programlarından yararlanıyor.
İnan Mutlu’nun paylaştığı veriler de bu tabloyu doğruluyor:
2025 itibarıyla 3,99 milyon hanenin sosyal yardım aldığı belirtiliyor. Türkiye’de ortalama hane büyüklüğü dikkate alındığında bu sayı yaklaşık 12 milyon kişiye denk geliyor.
Bu durum, sosyal yardım sisteminin kapsamının büyüdüğünü gösterse de uzmanlara göre aynı zamanda yoksulluğun yapısal hale geldiğinin de bir göstergesi olarak değerlendiriliyor.
Ekonomistler, sosyal yardımların genişlemesinin tek başına refah artışı anlamına gelmediğini, aksine gelir dağılımı bozulmasının ve reel ücretlerdeki erimenin sonucu olarak ortaya çıkabildiğini vurguluyor.
Bütçede Sosyal Yardım Payı Tartışması
Mutlu’nun dikkat çektiği en kritik noktalardan biri, sosyal yardımların bütçe içindeki payı. Paylaşımda, sosyal yardımlar için ayrılan kaynağın milli gelirin yüzde 1’ine bile ulaşmadığı ifade edildi.
Türkiye’de sosyal yardım harcamaları son yıllarda nominal olarak artmış olsa da, GSYH içindeki payı birçok OECD ülkesine kıyasla düşük seviyede kalıyor.
Ekonomi politikaları üzerine çalışan akademisyenler, sosyal harcamaların sınırlı kalmasının özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde yoksul kesimlerin alım gücünü korumakta yetersiz kaldığını belirtiyor.
Mutlu’nun değerlendirmesinde bu durum şu ifadelerle eleştirildi:
“İktidarın yoksullarla kurduğu ilişkiyi ezberlerden kurtularak yeniden ele almak lazım.”
Faiz Ödemeleri İle Sosyal Harcamalar Arasındaki Fark
Ekonomik tartışmanın merkezinde ise kamu maliyesinin öncelikleri bulunuyor. Mutlu’nun paylaştığı verilere göre 2025 yılında faiz ödemeleri milli gelirin yüzde 3,3’üne ulaştı.
Bu oran, sosyal yardımlar için ayrılan payın yaklaşık üç katına karşılık geliyor.
Ekonomistler bu tabloyu iki açıdan değerlendiriyor:
- Kamu borçlanmasının maliyeti bütçe üzerinde büyüyen bir baskı oluşturuyor.
- Sosyal politikalar için ayrılan kaynak, yoksullukla mücadelede sınırlı kalıyor.
Bu nedenle bazı uzmanlar Türkiye’de sosyal politika tartışmasının “yardımın büyüklüğü” değil, “gelir dağılımı ve vergi politikası” üzerinden yapılması gerektiğini savunuyor.
Mutlu ise paylaşımında daha sert bir siyasi eleştiri getirerek şu ifadeyi kullandı:
“İktidarın aşil tendonu burası.”
Yoksulluk Tartışması Yeni Bir Eşiğe Mi Geliyor?
Türkiye’de yüksek enflasyon, reel ücretlerdeki erime ve gelir dağılımındaki bozulma son yıllarda yoksulluk tartışmasını daha görünür hale getirdi.
Bağımsız araştırma kuruluşları ve uluslararası raporlar da sosyal yardım sisteminin giderek daha fazla haneyi kapsadığını, bunun ise ekonomik kırılganlığın büyüdüğüne işaret ettiğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara göre sosyal yardım ağının genişlemesi kısa vadede yoksulluğun etkilerini hafifletse de, istihdam, ücret politikaları ve vergi sistemi gibi alanlarda yapısal reformlar yapılmadıkça kalıcı çözüm üretmek zor görünüyor.
- NHY / Ekonomist İnan Mutlu sosyal medya paylaşımı (2026)
