Rusya’nın neredeyse iki hafta önce baÅŸlayan Ukrayna iÅŸgali küresel piyasalardan enerji fiyatlarına ve uluslararası yaptırımlara kadar geniÅŸ çapta ekonomik sarsıntılara sebep oluyor.
ABD, Avrupa BirliÄŸi ve Ä°ngiltere baÅŸta olmak üzere birçok ülke, Rusya’ya 24 Åžubat’tan bu yana yıpratıcı ekonomik yaptırımlar uyguluyor ve bu piyasalarda rekor fiyat yükseliÅŸlerine sebep oluyor, küresel arz endiÅŸeleri ise emtiada birçok varlıkta rekor fiyat yükseliÅŸlerine yol açıyor.
Rusya, dünyada doğalgaz, petrol, alüminyum ve buğday gibi birçok ham maddenin en büyük ihracatçıları arasında. Batılı ülkelerin uyguladığı yaptırımların küresel piyasalar üzerinde domino etkisi oluyor.
Uzmanlar, Rusya’nın küresel emtia zincirinin arz ve talep kısmından tamamen çıkarılmasına kadar sürecek bir yeniden fiyatlandırmanın gerçekleÅŸtiÄŸini düşünüyor.
Altında yükseliş
Altında yeni haftanın başında 2 bin doların üzeri test edildi.
Altın fiyatları geçen hafta yüzde 4’ü aÅŸan bir yükseliÅŸ kaydetmiÅŸti.
Alüminyumun fiyatları rekor kırarak 4 bin dolara ulaştı.
Nikel fiyatlarında ise yüzde 16’lık artışla son 11 yılın en yüksek seviyesi kaydedildi, nikel fiyatları 33 bin doların üzerine çıktı.
Paladyum, 2020 Mart ayından bu yana rekor yükselişle 3 bin 357 dolara çıktı.
Rusya küresel paladyumun yüzde 40’ını üretiyor.
Yeni rekor seviyelere ulaÅŸan bakır fiyatları ise ton başına 10 bin 835 dolara çıktı. Bakırda Rusya önemli bir üretici olarak öne çıkıyor, küresel üretimin yaklaşık yüzde 3,3’ünü oluÅŸturuyor.
Tarımsal emtialar
Küresel emtia piyasasındaki artış tarımsal emtialara da yansıyor.
Dünyanın önemli buÄŸday ithalatçılarından olan Rusya’da arz ÅŸoku yaÅŸanacağına iliÅŸkin beklentiler buÄŸday fiyatlarında yükseliÅŸe yol açtı.
Reuters haber ajansına göre Chicago Ticaret Kurulu’nun en aktif buÄŸday sözleÅŸmesi bu hafta rekor kırarak yüzde 41 civarında yükseldi. Mısırda yüzde 17, soyada ise neredeyse yüzde 6 oranında yükseliÅŸ kaydedildi.
Euro ve rublede düşüş
Euro geçtiğimiz hafta dolar karşısında yüzde 3 değer kaybı yaşayarak 2020 yılından bu yana en düşük seviyesine geriledi.
Euro, güvenli liman olarak referans edilen Ä°sviçre Frangı karşısında da deÄŸer kaybetti ve 2015’in başından beri ilk defa 1 frangın altına düştü. Bu durumda Ä°sviçre Merkez Bankası’nın müdahale etme olasılığı arttı.
Rus Rublesi ise değer kaybetmeye devam ediyor; bugün dolar 125 rubleye kadar çıktı.
Şubat ayında 73 seviyesinde olan rublenin bu düşüşünün Rus ekonomisini üzerinde olumsuz etkisi olacağı düşünülüyor.
Rus petrolü
Rusya’nın büyük bir küresel ihracatçı olduÄŸu enerji alanında yaptırımların güç olduÄŸu belirtiliyordu. Ancak ABD DışiÅŸleri Bakanı Antony Blinken, Avrupalı müttefikleriyle Rusya petrollerinin ithaline yasak getirebilecek bir adımla ilgili etkin bir ÅŸekilde müzakere yürütüldüğünü söyledi.
Reuters haber ajansına konuÅŸan Avrupa BirliÄŸi içinden bir kaynak, son 24 saatte yasaklama fikrine daha açık bir konuma gelindiÄŸini söyledi. Benzer bir yasak için ABD Kongresi’nin de adım atabileceÄŸi düşünülüyor.
Rus petrolüne yaptırım endişeleriyle Brent petrolün fiyatı 2008 yılından bu yana en yüksek seviye olan 140 dolara yaklaştı ve ardından bir miktar geriledi.
ABD tipi ham petrol ise yüzde 8 yükselişle Pazar gecesi 130,50 doları gördü.
