CHP Genel Başkan Yardımcısı Sezgin Tanrıkulu’nun Diyarbakır’da bir pazarda yaptığı gözlemler, Türkiye’de emeklilerin derinleşen geçim krizini gözler önüne serdi. Tanrıkulu’na göre emekliler artık fiyatların düşmesini bekleyerek pazarın son saatlerinde alışveriş yapıyor ve geçmiş yıllara kıyasla satın alabildikleri ürün miktarı üçte bire kadar gerilemiş durumda.
Pazarın Son Saatleri: “Emekli Saati”
Sezgin Tanrıkulu, Diyarbakır’da bir semt pazarını ziyaret ederek emeklilerle yaptığı görüşmelerin ardından Türkiye’deki alım gücü krizine ilişkin dikkat çekici değerlendirmelerde bulundu.
Tanrıkulu, pazarda gözlemlediği manzarayı “emekli saati” olarak tanımladı. Ona göre birçok emekli, gün içinde yüksek olan fiyatların pazarın son saatlerinde düşmesini bekliyor. Ancak fiyatların bir miktar gerilemesi bile emeklilerin alım gücündeki dramatik düşüşü telafi etmeye yetmiyor.
Tanrıkulu, emeklilerle yaptığı sohbeti şu sözlerle aktardı:
“Emeklilere geçmiş yıllara göre aldıklarının yarısını alabiliyor musunuz diye sordum. ‘Ne yarısı’ dediler; ‘ancak üçte birini alabiliyoruz.’”
Bu tablo, yüksek enflasyon ve artan yaşam maliyetleri karşısında sabit gelirli kesimlerin hızla yoksullaştığını gösteren çarpıcı bir örnek olarak yorumlanıyor.
Emekli İkramiyesi Reel Olarak Eriyor
Tanrıkulu’nun dikkat çektiği bir diğer başlık ise emekli bayram ikramiyesi oldu. Türkiye’de ilk kez 2018 yılında uygulamaya konulan ikramiyenin bugün 4 bin lira seviyesinde kaldığını hatırlatan Tanrıkulu, bu rakamın enflasyon karşısında ciddi biçimde eridiğini söyledi.
Tanrıkulu’na göre ikramiye, eğer asgari ücretteki artışlara paralel biçimde güncellenseydi bugün yaklaşık 17 bin 500 lira seviyesine ulaşmış olacaktı. Ancak mevcut durumda emeklilere verilen ikramiyenin temel ihtiyaçları karşılamaktan dahi uzak olduğu ifade ediliyor.
Ekonomistler, özellikle gıda fiyatlarında yaşanan yüksek artışın emekliler için pazar alışverişini bile ciddi bir maliyet haline getirdiğine dikkat çekiyor.
Borç Kıskacı: Milyonlarca Yurttaş İcralık
Tanrıkulu’nun açıklamalarında öne çıkan bir başka veri ise Türkiye’de hızla büyüyen bireysel borç krizi oldu.
Tanrıkulu’nun paylaştığı verilere göre:
- Kredi kartı ve bireysel krediler nedeniyle 4 milyon 250 bin yurttaş icra takibine düşmüş durumda.
- Türkiye genelinde toplam 24 milyon icra dosyası bulunuyor.
Bu rakamlar, ekonomik sıkıntıların yalnızca düşük gelirli kesimleri değil, geniş toplum kesimlerini etkileyen yapısal bir soruna dönüştüğünü gösteriyor.
Uzmanlara göre borçluluk oranlarının yükselmesi, hane halkı gelirlerinin enflasyon karşısında hızla eridiğinin en önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor.
Pazardaki Kriz Ekonominin Fotoğrafı
Tanrıkulu’nun Diyarbakır’daki gözlemleri, Türkiye ekonomisinde yaşanan gelir kaybının gündelik hayata nasıl yansıdığını gösteren somut bir tablo sunuyor.
Pazar tezgâhları, ekonomideki makro göstergelerin ötesinde, toplumun geniş kesimlerinin alım gücünde yaşanan dramatik düşüşü görünür kılan alanlardan biri haline gelmiş durumda.
Sabit gelirli emeklilerin fiyatların düşmesini bekleyerek pazarın son saatlerinde alışveriş yapmak zorunda kalması, yalnızca bireysel bir tercih değil; giderek derinleşen bir geçim krizinin toplumsal yansıması olarak değerlendiriliyor.
- NHY / Sezgin Tanrıkulu’nun Diyarbakır’daki pazar ziyaretine ilişkin açıklamaları
