ABD’de sığır sürüsünün son 75 yılın en düşük seviyesine gerilemesi ve üretimde beklenen düşüş, küresel et fiyatlarını yukarı çekerken; ithalata dayalı kırmızı et politikası izleyen Türkiye için daha yüksek maliyet ve fiyat baskısı riskini artırıyor.
Küresel Arz Daralması Derinleşiyor
ABD’den gelen son veriler, 2026’da başlayan üretim düşüşünün 2027’de de süreceğine işaret ediyor. Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci’ye göre ABD’nin toplam sığır sürüsü 2026 itibarıyla 86,155 milyon başa gerilerken, bu seviye son 75 yılın en düşük düzeyi olarak kayda geçti.
Besiye alınan sığır sayısı ise 2025’teki 14,323 milyon baş seviyesinden 2026’da yaklaşık 520 bin baş azalarak 13,848 milyon başa düştü. Yaklaşık yüzde 3’lük bu daralma, üretimde de benzer bir gerilemeye işaret ediyor. Ancak piyasa beklentisi, arz düşüşünün fiyatlara daha sert yansıyacağı yönünde: Dolar bazında yüzde 10 ila 20 arasında artış öngörülüyor.
ABD verilerine göre etçi yetişkin inek sayısı 27,607 milyon başa gerileyerek yüzde 1’lik düşüş kaydederken, süt ineği ve düve sayısında yüzde 2’lik artış görüldü. Toplam doğum yapmış inek ve düve sayısı ise 37,175 milyon başa indi.
Fiyat Artışı Üretim Döngüsünü Zorluyor
Kahveci’ye göre yükselen et fiyatları kısa vadede üreticiyi kesime yönlendirerek arzı artırır gibi görünse de, orta vadede damızlık hayvan varlığının azalmasına ve üretim kapasitesinin daha da zayıflamasına yol açıyor.
Artan fiyat beklentisi, bazı üreticilerin arzı geciktirerek daha yüksek fiyat talep etmesine neden olurken; bu durum piyasada direnç oluşturuyor ve arz sıkışıklığını derinleştiriyor. Küresel ölçekte ikinci büyük üretici konumundaki ABD’deki bu eğilim, yalnızca iç piyasayı değil, ithalata bağımlı ülkeleri de doğrudan etkiliyor.
Türkiye İçin Artan Maliyet Riski
Türkiye uzun süredir kırmızı et piyasasında fiyat baskısını ithalat yoluyla dengelemeye çalışıyor. Ancak küresel arzın daraldığı bir dönemde ithalatın maliyeti artarken, döviz kuru ve lojistik giderler de toplam faturayı büyütüyor.
Kahveci, “İthalatçı hayvancılık politikası, küresel fiyat artışları karşısında Türkiye’yi daha kırılgan hale getiriyor” değerlendirmesinde bulunuyor. Arz daralmasının kalıcı hale gelmesi durumunda, hem üretici maliyetlerinin hem de tüketici fiyatlarının yukarı yönlü baskı altında kalabileceği belirtiliyor.
Uzmanlara göre, küresel piyasalarda süren arz sıkışıklığı Türkiye’de iç üretimi güçlendirmeye yönelik yapısal politikaların önemini artırırken; aksi durumda et fiyatlarında kalıcı bir yüksek enflasyon riski gündeme gelebilir.
Kaynaklar:
- ABD tarım ve hayvancılık verileri (2025–2026 sürü ve besi istatistikleri)
- Tarım politikaları uzmanı Ergin Kahveci’nin değerlendirmeleri
